
Svefnþörf og nokkur góð ráð til að bæta svefn
- Svefnþörf: Ungabörn og smábörn, 12-18 tíma; forskólabörn 10-12 tíma; skólabörn um 10 tíma; ungmenni 8-10 tíma; fullorðnir 6-8 tíma. Lengd svefnsins skiptir samt sem áður ekki öllu máli heldur gæðin.
- Svefnleysi og of lítill eða óreglulegur svefn hefur slæm áhrif á andlega og líkamlega heilsu. Einstaklingur sem hefur ekki fengið fullnægjandi svefn hugsar t.d. ekki skýrt.
- Gott rúm bætir svefninn og í svefnherberginu ætti að vera hæfilegur hiti og kyrrð. Ef maður hefur ekki fengið nægan svefn getur stuttur lúr að degi til (um 20 mínútur) hjálpað mikið.
- All flestir vita að nægur svefn og hvíld er undirstaða góðrar heilsu. En undirstaða góðrar heilsu er einnig að búa við andlegt og líkamlegt jafnvægi.
- Reglulegur fótaferðartími styrkir líkamsklukkuna og leiðir að lokum til reglulegs svefntíma.
- Dagleg reglubundin hreyfing leiðir til dýpri og/eða betri svefns en óregluleg líkamsrækt rétt fyrir svefn getur gert ógagn.
- Hungur truflar svefn og sama gildir um að vera of saddur. Lítill náttverður nokkru fyrir svefn getur hjálpað sumum.
- Forðast á örvandi drykki að kvöldi, sérstaklega með koffíni, s.s. kaffi, gosdrykki og suma orkudrykki.
- Áfengi getur hjálpað spenntum einstaklingi að sofna en það truflar svefninn og sama gildir um tóbak.
- Tryggja þarf ró í umhverfi og huga áður en lagst er til svefns. Forðastu að taka áhyggjur með í rúmið.
- Dempuð lýsing nokkrum klukkustundum fyrir svefn virkar vel.
- Heitur drykkur svo sem flóuð mjólk eða heitt bað hjálpar líka mörgum.
- Ekki liggja andvaka í rúminu, farðu fram í smástund og gerðu eitthvað allt annað og reyndu svo aftur að sofna.
- Slökun er andstaða streitu.
Gott ráð til að slaka á:
- Lokaðu augunum, dragðu djúpt andann og andaðu síðan rólega frá þér.
- Dragðu andann aftur djúpt að þér, haltu honum alveg niðri í smástund og andaðu síðan rólega út aftur, tæmdu alveg lungun. Þú finnur hvernig slökunin færist yfir þig, hver útöndun dýpkar slökunina. Þurfum við að staldra við og skoða okkur sjálf og endurmeta hvað okkur er mikilvægast?
- Fjárhagsáhyggjur og tímaskortur geta valdið langvarandi streitu sem raskar andlegu jafnvægi.
Heimildir eru sóttar til Landlæknisembættisins og Sigríðar Hrannar Bjarnadóttur, hjúkrunarfræðings.
Bergur Konráðsson útskrifaðist frá Palmer College of Chiropractic eftir 5 ára háskólanám. Hann starfaði að loknu námi í Illinois fylki en hefur starfað á Íslandi síðan 1995.
- Hryggjarsúlan samanstendur af 24 hryggjarliðum og brjóski á milli liðanna. Mænan liggur í gegnum hryggjarsúluna og taugar frá mænu liggja á milli hryggjarliðanna.
- Taugakerfið stjórnar allri starfsemi líkamans og því er mikilvægt að hryggjarsúlan sé í réttri stöðu.
- Við verjum um þriðjungi ævinnar í rúminu og þess vegna er mikilvægt að velja réttu dýnuna til að styðja rétt við hrygginn.
- Þessar myndir sýna mismunandi ástand hryggjarins.
- Rétt eins og reglulegt eftirlit með tönnum okkar viðheldur heilbrigði þeirra er ekki síður mikilvægt að fylgjast vel með ástandi hryggjarsúlunnar.
-
Háls, brjóst og lendarliðir. Koddar eru mikilvægir fyrir réttan stuðning við hélsliði. Þegar fólk sefur á hlið er ágætt að miða þykkt kodda við axlarbreidd svo ekki komi sveigja á hálsliðina. Ef koddinn er of þunnur fer fólk að stinga öxlinni undir til að bæta upp þykktina og endar með háls- eða axlarmein. Dýnur Fólk hefur verið í miklum vandræðum með að velja réttu dýnuna og hér eru nokkrar ráðleggingar sem gætu hjálpað við valið. Fólk sem er með hryggjarsúlu sbr. myndaröð 1, þolir mjúka eða millistífa dýnu en þyngd einstaklings ræður mýkt dýnunnar. Fólk sem er með stíft bak og mikið slit. sbr. myndaröð 2-3, þyrfti að nota stífa dýnu sem styður vel við hrygginn en er samt mjúk viðkomu. Öll þessi atriði skipta máli í vali á dýnu og kodda en aldrei er hægt að alhæfa. Þar af leiðandi mælum við með því að stífari dýna sé frekar valin ef viðkomandi er með viðkvæman hrygg, því slík dýna mun frekar veita stuðning. Á myndaröð 3 og 4 sjáum við hryggjarsúlu einstaklings sem er kominn með slitgigt, til dæmis brjóskeyðingu eða kölkun. Í slíku tilfelli getur hálsinn verið orðinn mjög stífur og væri því betra fyrir viðkomandi að nota þynnri kodda þegar legið er á bakinu, vegna þess að hálsinn er ekki eins sveigjanlegur og á heilbrigðum einstaklingi. Þykkt koddans ætti því að fara eftir ástandi hryggjarsúlu hvers og eins.
|